Studiuesit nga Trinity College Dublin dhe Spitali St. James’s kanë treguar se deksametazoni, një steroid anti-inflamator që përshkruhet shpesh, mund të reduktojë inflamacionin e dëmshëm të shkaktuar nga Mycobacterium avium pa dobësuar aftësinë e qelizave imunitare humane për të kontrolluar infeksionin.
Gjetjet, të publikuara në revistën Journal of Infectious Diseases, sugjerojnë se deksametazoni mund të ofrojë një qasje të re adjuvante për menaxhimin më të mirë të sëmundjes nga mykobakteret jo-tuberkulare (NTM).
Infeksionet NTM paraqesin një sfidë globale në rritje për shëndetin, veçanërisht tek personat me sëmundje kronike të mushkërive. Trajtimi shpesh kërkon kurse të zgjatura me antibiotikë të shumëfishtë, megjithatë shumë pacientë vazhdojnë të përjetojnë simptoma të nxitura nga inflamacioni persistent. Steroidet nuk përdoren në mënyrë rutinore në sëmundjen NTM, sepse klinicistët tradicionalisht kanë qenë të kujdesshëm ndaj shtypjes së përgjigjeve imune T-qelizore gjatë infeksionit.
“Studimi ynë sugjeron se mund të jetë e mundur të rregullohet imët kjo përgjigje duke reduktuar inflamacionin dëmtues duke ruajtur njëkohësisht mbrojtjet imune që ndihmojnë në kontrollin e infeksionit,” tha Dr. Donal Cox, autor i vjetër i studimit.
Cox dhe ekipi hulumtues, me bazë në Institutin Trinity për Mjekësi Translacionale (Trinity Translational Medicine Institute), hetuan se si makrofagët humanë, qeliza imune të specializuara që veprojnë si linja e parë e mbrojtjes kundër infeksionit, i përgjigjen Mycobacterium avium.
Ata zbuluan se trajtimi me deksametazon reduktoi ndjeshëm aktivitetin metabolik të makrofagëve të nxitur nga infeksioni, duke ulur njëkohësisht prodhimin e sinjaleve inflamatore. E rëndësishmja, steroidi reduktoi përgjigjen inflamatore, por nuk rriti rritjen bakteriale brenda këtyre qelizave kyçe imune.
Pse e ndërmori ekipi këtë hulumtim?
Përparimet në kërkimin e imunometabolizmit kanë treguar se metabolizmi i qelizave imune luan një rol të rëndësishëm në përcaktimin se si makrofagët i përgjigjen infeksionit. Ndërsa kjo është studiuar mirë në sëmundje infektive si tuberkulozi, dihet shumë pak se si metabolizmi ndikon në përgjigjet imune ndaj NTM.
Grupi hulumtues i Trinity ka demonstruar më parë se deksametazoni ndryshon metabolizmin e makrofagëve të infektuar me Mycobacterium tuberculosis. Prandaj ata dëshironin të përcaktonin nëse rrugë të ngjashme mund të shënjestrohen gjatë infeksionit me Mycobacterium avium dhe nëse inflamacioni mund të reduktohej pa kompromentuar aftësinë natyrore të organizmit për të kontrolluar infeksionin.
Gjetjet kryesore
- Prodhimi i citokinave inflamatore TNF, IL-1β, IL-6 dhe IL-8, të cilat rrisin inflamacionin, reduktohet ndjeshëm pas trajtimit me deksametazon.
- Makrofagët e trajtuar me deksametazon ruajnë aftësinë e tyre për të kontrolluar Mycobacterium avium.
- Gjetjet demonstrojnë se përgjigjet inflamatore mund të ndahen nga kontrolli bakterial te makrofagët humanë.
Ndikimi potencial i këtij hulumtimi
Infeksionet NTM janë në rritje në mbarë botën, dhe kompleksi Mycobacterium avium është ndër shkaktarët më të zakonshëm të sëmundjes pulmonare NTM. Pacientët kërkojnë terapi të zgjatur me shumë barna antimikrobike, dhe inflamacioni kronik mund të kontribuojë ndjeshëm në simptoma dhe në uljen e cilësisë së jetës, edhe gjatë trajtimit efektiv antimikrobik.
Si rezultat, opsionet e reja të trajtimit janë shumë të nevojshme.
“Strategjitë aktuale të trajtimit për sëmundjen NTM fokusohen kryesisht në vrasjen e baktereve,” tha Cox. “Megjithatë, vetë inflamacioni mund të kontribuojë ndjeshëm në simptoma dhe dëmtim indor te pacientët, kështu që gjetja e mënyrave për të kontrolluar inflamacionin pa dëmtuar imunitetin e lindur antimikrobik ofron një rrugë potenciale drejt terapive shumë më efektive.”
“Ky studim ofron dëshmi se deksametazoni mund ta bëjë këtë. Dhe megjithëse nevojiten studime të mëtejshme, gjetjet tona janë emocionuese sepse ofrojnë një bazë të fortë për hetimin e steroideve si terapi potenciale të drejtuara ndaj strehuesit (host-directed therapies), përveç trajtimeve ekzistuese antimikrobike.”
Duke qenë se ky studim përdori makrofagë primarë humanë dhe matje metabolike në kohë reale për të hetuar se si kortikosteroidet ndikojnë në metabolizmin imunitar gjatë infeksionit me Mycobacterium avium, studiuesit janë veçanërisht shpresëplotë se ai mund të zbatohet në mënyrë efektive në situata reale.
Profesori Joseph Keane, profesor i mjekësisë në Trinity, shtoi: “Ky hulumtim demonstron rolin qendror të glikolizës në përgjigjen e makrofagëve të strehuesit ndaj NTM. Ky ndryshim metabolik mieloide është i mjaftueshëm, por jo i nevojshëm për efektin antimikrobik të makrofagëve. Këto të dhëna mbështesin zhvillimin e steroideve si terapi antimikrobike adjuvante për këtë sëmundje të rëndësishme.”
Përshtati: Dr. Dukagjin Zeqiraj
Specialist i Sëmundjeve Infektive
Rishikuar më: 12.08.2026
Burimet: Journal of Infectious Diseases (2026). DOI: 10.1093/infdis/jiag394

