Kortikosteroidet adjuvante mund të reduktojnë mortalitetin në meningjitin tuberkular

Kortikosteroidet adjuvante mund të reduktojnë mortalitetin në meningjitin tuberkular

Udhëzimet globale për menaxhimin e meningjitit tuberkular mbështesin përdorimin e terapisë me kortikosteroide adjuvante, megjithëse kërkohet kujdes në popullatat me imunosupresion.

Trajtimi me kortikosteroide adjuvante mund të ulë rrezikun e vdekjes te pacientët me meningjit tuberkular (TBM), me gjetjet që sugjerojnë një efekt veçanërisht të favorshëm të deksametazonit, sipas rezultateve të një studimi të publikuar në Brain and Behavior.

Si një komplikacion neurologjik i rëndë dhe kërcënues për jetën i infeksionit nga Mycobacterium tuberculosis, meningjiti tuberkular (TBM) shoqërohet me mortalitet të konsiderueshëm pavarësisht terapisë antituberkulare. Kortikosteroidet zakonisht i shtohen trajtimit për të kontrolluar përgjigjen inflamatore të shoqëruar me TBM, por mbeten pikëpyetje lidhur me efektin e tyre në mbijetesë dhe komplikacione në popullata të ndryshme pacientësh.

Studiuesit kryen një rishikim sistematik, meta-analizë dhe meta-regresion për të vlerësuar efikasitetin dhe sigurinë e terapisë me kortikosteroide adjuvante te pacientët me TBM. Ata kërkuan në disa baza të dhënash për prova të randomizuara dhe prova të kontrolluara kuazi-randomizuara të publikuara deri në maj 2025. Studimet e përshtatshme përfshinin pacientë me TBM të cilët merrnin kortikosteroide adjuvante së bashku me trajtimin standard antituberkular dhe përfshinin një grup krahasues me placebo ose me trajtim standard.

Këto të dhëna përforcojnë udhëzimet ekzistuese të trajtimit në mbarë botën dhe justifikojnë përdorimin e mëtejshëm të kortikosteroideve si një nga terapitë adjuvante për trajtimin e TBM, por me kujdes të rreptë te pacientët me imunosupresion.

Rezultati primar ishte mortaliteti nga të gjitha shkaqet. Rezultatet sekondare përfshinin hemorragjinë gastrointestinale, dëmtimin e shikimit dhe dëgjimit, hidrocefalinë dhe çrregullimet artikulare. Studiuesit gjithashtu shqyrtuan nëse rezultatet ndryshonin në varësi të llojit të kortikosteroidit, statusit HIV dhe klasifikimit të të ardhurave të vendit ku ishte kryer studimi.

Në përgjithësi, 11 prova që përfshinin 1917 pacientë u përfshinë në analizën përfundimtare, ku 985 pacientë morën kortikosteroide adjuvante dhe 932 morën terapi standarde antituberkulare. Studimet përfshinë si popullata pediatrike, ashtu edhe të rritur, me moshat që varionin nga foshnje deri në mbi 45 vjeç. Provat individuale përfshinin nga 23 deri në 531 pjesëmarrës, ndërsa periudha e ndjekjes varionte nga 1 muaj deri në 2 vjet. Studimet u kryen në vende përfshirë Vietnamin, Indinë, Egjiptin, Tajlandën, Afrikën e Jugut dhe Kinën.

Deksametazoni u vlerësua në 5 prova dhe ishte kortikosteroidi më i studiuar. Kortikosteroidet e tjera përfshinin prednizolonin, metilprednizolonin dhe hidrokortizonin. Ashpërsia e sëmundjes zakonisht klasifikohej duke përdorur gradat I deri III të Këshillit Britanik të Kërkimeve Mjekësore (British Medical Research Council).

Nëntë prova me 1747 pacientë kontribuuan në analizën e mortalitetit nga të gjitha shkaqet. Krahasuar me terapinë standarde antituberkulare vetëm, kortikosteroidet adjuvante u shoqëruan me një rrezik 16% më të ulët të vdekjes (raporti i rrezikut i bashkuar [RR], 0,84; IK 95%, 0,76–0,94; P = .002). Nuk u evidentua heterogjenitet i rëndësishëm ndërmjet studimeve (I² = 0%), dhe evidenca që mbështeste këtë gjetje për mortalitetin u vlerësua me siguri të lartë.

Kur rezultatet u vlerësuan sipas llojit të kortikosteroidit, deksametazoni u shoqërua me një reduktim të rëndësishëm të mortalitetit (RR, 0,87; IK 95%, 0,77–0,97). Analiza sugjeroi gjithashtu një përfitim më të madh në mbijetesë te pacientët që morën kujdes shëndetësor në mjedise me të ardhura më të ulëta.

Statusi HIV dukej se ndikonte në efektin e trajtimit. Te pacientët me HIV, trajtimi me kortikosteroide nuk u shoqërua në mënyrë të rëndësishme me mortalitet më të ulët (RR, 0,90; IK 95%, 0,77–1,05; P = .18). Kjo gjetje është në përputhje me studimin e madh të vitit 2023, Adjunctive Corticosteroids for Tuberculous Meningitis in HIV-Infected Adults (ACT HIV; Identifikuesi në ClinicalTrials.gov: NCT03092817), i përfshirë në meta-analizë, i cili nuk demonstroi përfitim në mbijetesë nga deksametazoni adjuvant te të rriturit me TBM të shoqëruar me HIV.

Gjetjet mbi mortalitetin nuk shpjegoheshin nga ndryshimet në kohëzgjatjen e ndjekjes (β, 0,3697; P = .5432). Rezultatet mbetën gjithashtu të rëndësishme pas përjashtimit të provave me rrezik të lartë për paragjykim (RR, 0,84; IK 95%, 0,73–0,97; P = .02), ndërsa përjashtimi i studimeve të publikuara para vitit 2000 nuk e ndryshoi në mënyrë të konsiderueshme rezultatin e përgjithshëm.

Nuk u raportuan dallime të rëndësishme ndërmjet grupeve të trajtimit për hemorragjinë gastrointestinale (RR, 0,87; IK 95%, 0,44–1,75; P = .71), dëmtimin e shikimit (RR, 1,62; IK 95%, 0,76–3,46; P = .21), dëmtimin e dëgjimit (RR, 0,79; IK 95%, 0,36–1,73; P = .55), hidrocefalinë (RR, 0,47; IK 95%, 0,09–2,34; P = .36) ose çrregullimet artikulare (RR, 0,63; IK 95%, 0,26–1,50; P = .30).

Kufizimet e studimit përfshijnë ndryshimet në regjimet e kortikosteroideve ndërmjet provave, raportimin jo të plotë të statusit HIV dhe të ashpërsisë fillestare të TBM, përfaqësimin e kufizuar të fëmijëve dhe pacientëve me HIV, si dhe ndryshueshmërinë në vlerësimin e rezultateve ndërmjet studimeve më të vjetra.

“Këto të dhëna përforcojnë udhëzimet ekzistuese të trajtimit në mbarë botën dhe justifikojnë përdorimin e mëtejshëm të kortikosteroideve si një nga terapitë adjuvante për trajtimin e TBM, por me kujdes të rreptë te pacientët me imunosupresion”, përfunduan studiuesit.

Përgatiti: Dr. Dukagjin Zeqiraj
Specialist i Sëmundjeve Infektive
Rishikuar më: 31.08.2026
Referenca: Younas A, Noor R, Shaukat MT, et al. Efficacy and safety of corticosteroids in tuberculous meningitis: systematic review, meta-analysis, and meta-regression. *Brain Behav*. doi:10.1002/brb3.71639.

Comments

No comments yet. Why don’t you start the discussion?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *